Trải nghiệm hạnh phúc theo lời Phật dạy

Chính Đức Phật đã từng tuyên bố hoài bão lớn nhất của Ngài là xây dựng nếp sống hạnh phúc an lạc cho mọi người ngay khi Ngài vừa thị hiện: “Ta ra đời vì sự hạnh phúc, vì sự an lạc cho chư Thiên và loài Người”. Đức Phật đã xác định giá trị hạnh phúc qua cuộc đời tự thân tu tập, tự thân chứng ngộ, hoằng hóa độ sinh của chính mình. Và như thế, hạnh phúc là sự vắng mặt khổ đau ngay trong thực tại.

Thế nên, cội rễ yêu thương và hạnh phúc thật sự trong cuộc sống thường bắt nguồn từ những giây phút trải nghiệm của dòng suy tưởng tự thân, để nhìn rõ thực tại, để tự chuyển hóa thân tâm trước biến chuyển của không gian vô tận và thời gian vô cùng. Đúng như thiền sư Suzuki từng khuyến giáo: “Hãy tự nhìn lại mình, bạn sẽ thấy tất cả”. Khi tự thân đã thẩm thấu sự thật cuộc đời hằng biến chuyển như thế, hẳn nhiên bạn sẽ có thái độ sống quán chiếu nội tâm để nhìn nhận và giải quyết vấn đề một cách hữu hiệu. Nói cách khác, bạn sẽ tự kiểm soát dòng suy tư, lời nói, việc làm, hành vi bằng cách tự điều chỉnh và thiết lập quy trình chuyển hóa khi tiếp cận với các mối quan hệ trong các môi trường tương ứng ở mọi lúc mọi nơi. Mục đích cuối cùng, tối thiểu là lúc nào, ở đâu, bạn cũng nhận chân được sự bình an, hạnh phúc trong phút giây hiện tại, nhằm giải thoát tất cả các vấn đề khổ đau đang vây bủa, để xây dựng hạnh phúc thiết thực ngay trong hiện tại, bây giờ và tại đây. Cho nên, toàn bộ giáo lý của Đức Phật chỉ nói lên một chân lý sống rất đơn giản, thiết thực hiện tại, đó là “sự thật khổ đau và con đường đoạn tận khổ đau”. Đức Phật và các bậc Thánh đã từng trải nghiệm một đời sống thiết thực hiện tại như thế. Chính Ngài từng bảo dạy:

“Quá khứ không truy tìm

Tương lai không ước vọng

Quá khứ đã đoạn tận

Tương lai lại chưa đến

Chỉ có pháp hiện tại

Tuệ quán ở nơi đây”.

Tại đây, thời gian và không gian vật lý, cần phải thấu hiểu như là khái niệm được xác lập trên nguyên lý vô thường theo tính vận động không ngừng của vạn vật. Cuộc sống luôn trôi chảy, cho nên những gì đã xảy ra của ngày hôm qua so với bây giờ của ngày hôm nay đều thuộc về quá khứ. Những gì chưa xảy ra so với hiện tại của ngày hôm nay đều thuộc về tương lai xa xôi. Đây chính là ý nghĩa của sự sống. Một sự sống luôn luôn hiện hữu trong cơ chế “vận hành” và “chuyển hóa”. Vì thế, giá trị hạnh phúc chỉ được thiết lập ngay trong hiện tại. Nói một cách dễ hiểu, chỉ có hiện tại mới định hình cho sự sống và sự sống thực sự có ý nghĩa khi biết sống cho hiện tại với thực tại “đang là”. Do đó, tất cả hình ảnh u buồn, âm sắc, đường nét biểu lộ tâm lý chán chường, than thở của “một tâm hồn bé nhỏ, mang mang thiên cổ sầu” cần phải xua tan, đoạn tận.

Thậm chí, mọi sự mơ tưởng về viễn cảnh tương lai hão huyền cần phải có thái độ khép lại cánh cửa tư duy hữu ngã để khỏi rơi vào thế giới phi thực giả tạo. Cả hai nếp sống “kéo về quá khứ” và “mơ màng về viễn cảnh tương lai” đều dẫn dắt con người đi vào ngõ cụt của sự giải thoát khổ đau ngay trong hiện tại đầy sống động. Trong khi đó, sự sống thực tế hiện tại cần phải bước ra ngoài những tác nhân gây rối loạn tâm lý đi từ sự ly tham, ly sân, ly si. Tại đây, tất cả mọi ý tưởng, suy tư từ bên trong tâm thức cho đến hành vi, việc làm được biểu lộ bên ngoài đều được tuệ soi rọi. Nơi nào có tuệ xuất hiện nơi đó có thiết lập được giá trị hạnh phúc chân chính thông qua sự hành trì bởi định lực và giới luật có khả năng tháo gỡ những gông cùm khổ đau xiềng xích con người.

Đời sống hiện thực cho chúng ta thấy rõ những tâm hồn không khỏe mạnh, chứa chất tâm lý đố kỵ, ganh ghét, tham lam, nuối tiếc, lo âu sợ hãi hay mơ mộng về viễn cảnh tương lai hão huyền thường có thái độ sống bất cần và buông thả theo dòng đời. Họ không phân biệt đâu là điều bất thiện cần phải tránh xa để đoạn tận; đâu là điều thiện cần phải nỗ lực học tập để hành trì thực hiện để đem lại sự lợi ích cho mình, cho mọi người. Trong đời sống bình nhật, hơn ai hết bạn cần phải nắm bắt thực tại bây giờ và ở đây. Ngày hôm qua đã thuộc về dĩ vãng, dẫu bạn có muốn níu kéo vẫn không bao giờ trở lại. Kinh nghiệm cho thấy, sự hối tiếc về một lời nói làm phiền lòng, hay có khi đem lại sự tổn thương người khác; một cử chỉ, ánh mắt nụ cười thiếu thiện cảm đối với người mình tiếp cận; một hành vi, việc làm nếu để lại những hậu quả tác hại không lường của những chuỗi ngày đã qua không thể cứ cho chúng đeo đẳng trong lòng bạn mãi hoài.

Trong trường hợp, hoàn cảnh nào đó mà nó vô tình vọng về trong tâm thức, có còn chăng, bạn chỉ nên xem nó như là những bài học kinh nghiệm thiết thực, cần phải tỉnh thức không theo vết xe đổ. Trên hết, bạn cần phải tẩy rửa để tâm trở nên vắng lặng và đón nhận những gì sắp đến tốt đẹp hơn được biểu lộ ra bên ngoài bằng các hành vi chứa đựng hạt giống tốt lành. Chắc bạn còn nhớ câu chuyện thời Đức Phật, có bà mẹ ôm đứa con thơ vừa giã từ cuộc đời trên tay và khóc lóc bi thảm, đi tìm Đức Phật, mong Ngài làm phép để con mình sống lại khiến ai cũng động lòng. Bà khẩn thiết van xin khi trao hài nhi yêu thương của mình cho Ngài xem: “Con của con đã chết, con làm sao bây giờ, Ngài hãy giúp con. Hãy cứu nó sống dậy! Ngài là chúa tể của sự sống chết, đã vượt qua sự sống chết. Hãy cứu chúng con. Nó là niềm vui của gia đình. Từ nhiều năm nay, chúng con không mong gì hơn là được đứa con. Bây giờ nó chết vì một thứ bệnh hiểm nghèo. Hãy mang ánh sáng lại trong mắt của nó. Hãy công bằng. Đứa con nhỏ tuổi này chết đi quá sớm”.

Trong cơn tuyệt vọng của người đàn bà mất con, Đức Phật đã mở cánh cửa cõi lòng bằng con đường “phương tiện quyền xảo từ bi lợi tế dã”. Ngài ôn tồn nói: “Hãy nghe ta, hỡi người đàn bà tốt dạ và trung thành. Nàng hãy đi từ nhà này qua nhà khác trong đô thị này và hãy xin một hạt cải của một nhà chưa có ai chết. Hãy mang hột cải về đây và để xem ta có thể làm gì được không?”.

Với niềm tin và lòng thương con vô bờ bến, bà đã quì dưới chân Phật và cảm tạ Ngài. Một nguồn năng lượng an lạc đã lan toả sang bà khi Ngài để hai bàn tay trên đầu bà. Cuộc hành trình đã khởi điểm, suốt cả ngày không có ngôi nhà nào trên các nẻo đường mà bà không gõ cửa để xin một hạt cải của một nhà mà chưa có người thân nào chết cả. Người ta quá cảm động về tình mẫu tử này đã cho vài hạt cải với lời đề nghị giấu chuyện trong nhà có người chết. Cảm đức từ bi của Phật, bà không thể cất lên tiếng nói không chân thật với Phật, bà chỉ mong sao tìm ra một gia đình mà trong đó chưa có ai chết cả.

Khi hoàng hôn phủ xuống, là lúc bà hướng nghĩ, chiêm nghiệm về cuộc hành trình đi tìm lại những cái đã “trôi qua” mà chính mình cố níu kéo lại. Chẳng có hạt cải nào cả được cất chứa trong một ngôi nhà chưa có ai chết và cũng không ai thoát cái khổ mà trước đó chỉ có một mình phải gánh chịu: “Ta không phải là một ngoại lệ, con ta không phải là người duy nhất phải chết”. Lần đầu tiên bà nghĩ thế. “Cái gì có sinh ắt có diệt. Đó là điều không thể thay đổi, vì thế ta phải kiếm cái không bao giờ sinh và cũng không bao giờ diệt, phải tìm cái chân lý trường cửu mà các bậc hiền nhân và Đức Phật đang giảng thuyết. Ngài đã đưa ta vào đúng đường”.

Cuối cùng bà đã hiểu một điều: “Bạch Thế Tôn từ bi, con đã hiểu những gì Ngài muốn nói. Cái vô thường thì phải chết, không thể tránh khỏi. Nhờ Ngài con đã thấy một chút chân như, cái chân như đó không chết trong con và trong mọi thứ. Cái chân như đó cũng chính là cái mà đứa con của con đã thấy, ít nhất là trong một chốc ngắn ngủi, trước khi nó tìm kiếm một đời sống khác. Và cái chân như ấy con đã tìm thấy ngay lúc con còn sống. Ánh sáng tự tính thường hằng là cái duy nhất vĩnh cửu. Và từ nay về sau, con xin dựa vào nó thôi”.

Đức Phật cùng chư Tăng đặt thi hài đứa trẻ lên một đống lửa và tiếp độ tâm thức của đứa trẻ về cõi của tự tính, an lành. Rõ ràng một tâm lý, một thái độ sống luôn “truy tìm về quá khứ” hay “than khóc việc đã qua” thường dẫn đến hệ luỵ Ngược lại, một thái độ sống tỉnh thức, an trú trong hiện tại sẽ mở ra chân trời mới được khơi nguồn từ tình yêu bất tận, tự do khôn cùng, và hạnh phúc tràn ngập. Cuộc sống luôn tiếp diễn với những điều kỳ diệu đang và sẽ xảy ra xung quanh chúng ta. Ngay bây giờ, nếu bạn không làm gì và làm chẳng ra một việc gì có lợi ích cho mình và cho tha nhân thì trong tâm thức của bạn không sẽ không bao giờ cất chứa và hiểu ngộ ý niệm “tương lai” là gì cả. Có chăng, đó chỉ là những ảo giác, viễn mộng xa rời về một đời sống, một thế giới ngày mai mà bạn mơ tưởng.

Ngày mai bao giờ cũng bắt nguồn từ ngày hôm qua, tương lai bao giờ cũng được xuất phát từ hiện tại. Hay nói cách khác chỉ có hiện tại mới định hình cho một đời sống hiện hữu và phát triển. Một đời sống có ý nghĩa thật sự khi bạn biết sống cho hiện tại để vun đắp cho tương lai. Thế nên, bạn cần có thái độ sống thiết thực để bước ra ngoài thế giới phi thực mà Đức Phật từng khuyến cáo nên từ bỏ, đoạn tận:

“Do mong việc sắp tới

Do than việc đã qua,

Nên kẻ ngu héo mòn

Như lau xanh lìa cành”.

Đời sống hiện thực cho chúng ta thấy, những ai thường mơ tưởng những viễn cảnh mà tự thân không chịu vận động thì thường dễ rơi vào lối sống buông thả, hoặc bất cần, mặc cho dòng sống cuốn trôi với những tâm lý lo âu sợ hãi, hồi hộp thậm chí tự ti, bế tắc. Rõ ràng với một đời sống như thế, nó không chỉ có nguy hại đến cá nhân mà còn gây ảnh hưởng tác hại đến người khác trong chiều hướng tiêu cực.

Câu chuyện về người đàn bà nô lệ nghèo khổ tại nước A-bàn-đề thời Đức Phật là một minh chứng cụ thể. Với tâm tưởng hoang vu đầy vọng tưởng đã dẫn đến suy nghĩ bế tắc, chỉ có cái chết mới chấm dứt sự hệ lụy, hy vọng mở ra con đường sống thoát khổ cho riêng mình, người đàn bà đã ôm tài sản duy nhất của mình ra bờ sông khóc lóc thảm thiết để tự vẫn. Chính tôn giả Ca Chiên Diên đã đưa bà trở về con đường sống với hiện tại bằng cách mua “cái nghèo” qua các việc làm hướng thiện, thực thi pháp hành bố thí. Nhờ tôn giả Ca Chiên Diên chỉ giáo mà bà tỉnh thức, biết sống và làm việc một cách thiết thực theo hoàn cảnh và môi trường sống thích nghi với chính mình. Và như thế, để bước ra ngoài thế giới tâm thức hoang vu, thiếu nguồn sinh lực phát triển “như cây lau xanh lìa cành”, khuyến cáo người Phật tử phải thường xuyên quán chiếu, tự nhìn nhận lại mình để nhìn thấy những con đường cần phải từ bỏ, những con đường phải hướng đến bằng cách phản tỉnh và phản tỉnh nhiều lần.

Kinh nghiệm cho thấy, hàng ngày ai cũng phải thường xuyên đối diện “nghiệp chướng” đang hiện hữu. Nghiệp đến với chúng ta chẳng khác gì như bóng theo hình. Nó thật sự làm trở ngại con đường tu tập và thăng chứng của mỗi người trong lộ trình hướng tâm giải thoát. Sự tiếp xúc của sáu căn, tức sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý đối với sáu trần tức sáu đối tượng sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngọt, xúc chạm, pháp trần khiến mình đam mê, dẫn đến ham muốn chiếm đoạt, nắm giữ, tạo ra các nghiệp chẳng lành.

Áp lực công việc, khả năng hạn chế về chuyên môn, những phức tạp đa chiều trong các mối quan hệ giữa con người với con người ở môi trường làm việc và liên hệ với gia đình khiến tự thân không làm chủ được thân tâm, dẫn đến những mâu thuẫn nội tại. Những hạt giống tham sân si, bất thiện được tích lũy hàng ngày, chúng sẽ có cơ hội bộc phát, tạo ra những nghiệp bất thiện, gây khổ đau cho chính mình và người khác quanh ta. Trong những tình huống như thế, hơn ai hết tự mình suy tư, tự mình chiêm nghiệm, tự mình sẽ có phương thức giải quyết vấn đề một cách tốt đẹp trong ý nghĩa lợi mình, lợi người, lợi cả hai. Chính Đức Phật từng dạy La Hầu La hãy thực thi nếp sống như vậy để an trú tự thân và mở ra cái nhìn vào thực tại đang là đầy sống động của hiện tại với những gì đang vận động đang tiếp diễn không ngừng xung quanh chúng ta:

“Này La Hầu La, khi nhà ngươi đang làm, đã làm thân nghiệp, nhà ngươi cần phải phản tỉnh thân nghiệp ấy như sau: Thân nghiệp này ta đang làm, đã làm đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai, thời thân nghiệp này là bất thiện, đưa đến đau khổ, đem quả báo đau khổ. Một thân nghiệp như vậy, này La Hầu La, nhà ngươi cần phải tỏ lộ, cần phải trình bày các vị đạo sư hay các vị đồng phạm hạnh có trí. Sau khi đã thưa lên, tỏ lộ, trình bày cần phải phòng hộ trong tương lai”.

“Lại nữa, nếu trong khi phản tỉnh, này La Hầu La, nhà ngươi phải biết như sau: Thân nghiệp này ta đã làm, không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai, thời thân nghiệp này là thiện, đưa đến an lạc, đem đến quả báu an lạc. Do vậy, này La Hầu La nhà người phải an trú trong niềm hoan hỷ, tự mình tu học ngày đêm trong các thiện pháp”.

Với lời dạy quý báu này, lần nữa Đức Phật xác định cuộc sống của bạn chỉ hạnh phúc an lạc và tràn ngập sự yêu thương đối với mọi người, đối với cuộc đời khi bạn biết sống với chính mình ngay trong hiện tại được khởi đầu từ những giây phút của ngày hôm nay. Bạn chẳng cần bận tâm hoài niệm, truy tìm về quá khứ những việc làm lời nói, suy tư mang âm hưởng bi sầu của những ngày hôm qua và hãy xoá đi những ảo vọng mơ màng về một viễn cảnh tương lai đầy lo lắng của những ngày sắp đến. Suy cho cùng, Đức Phật chỉ muốn khuyến cáo mọi người hãy cố gắng sống trong tỉnh thức với một tâm hồn trong sáng nhu nhuyến chứa đựng các hạt nhân tốt lành. Nó chỉ hoá hiện khi được bắt nguồn từ trong giây phút hiện tại thông qua những việc làm lời nói, những suy tư của ngày hôm nay như thế mãi…. Được như thế, sự ăn năn hối tiếc, dày vò về của những việc làm, lời nói, ý nghĩ của những ngày tháng đã qua trở thành quá khứ đối với ai đó không được hay lắm sẽ chẳng bao giờ hiện hữu trong tâm thức bạn. Trên thế nữa, sự bắt đầu của ngày hôm nay trong hiện tại được thành tựu tốt đẹp sẽ là hành trang để bạn thăng tiến trong tương lai của chuỗi ngày tháng sắp đến.

Xem ra, giá trị của cội rễ yêu thương hạnh phúc được bắt nguồn từ trong giá trị thiết thực hiện tại. Mọi giá trị khác có thiết lập hiện hữu trong cuộc đời này hẳn nhiên phải xuất phát từ đó. Quá khứ, hiện tại, tương lai của một đời người thực chất là một đời sống trôi chảy không ngừng không có điểm đầu, và điểm kết thúc. Từ trong thực tánh duyên khởi bước ra, bạn hãy tỉnh thức sống thật với chính mình bằng nguồn sống:

“Thở vào tâm tỉnh lặng

Thở ra miệng nở cười

An trú trong hiện tại

Giây phút thật tuyệt vời”.

Xem thêm: https://www.nhacphatgiao.com/phat-phap/

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Nếu bạn là dân tài chính, kế toán, nhân sự hay văn phòng thì sẽ rất cần kiến thức về excel. Một số các file excel mẫu, những thức excel cơ bản và nâng cao từ trang excel kế toán chẳng hạn như file excel mau bia so sach ke toan, download ngay mau bang luong 2018 chắc chắn sẽ hỗ trợ rất nhiều trong công việc của bạn từ những bài viết mang tính trãi nghiệm và ứng dụng thực tế.